آرى ، محكمات و متشابهاتى وجود دارد و هر كس محكمات را بشناسد ، متشابهات بر وى مشتبه نمىگردد و هر كس حقيقت را از نهاد دين لمس كند ، ردّ مطالب باطل براى او آسان مىشود . « بَلْ نَقْذِفُ بِالْحَقِّ عَلَى الْباطِلِ فَيَدْمَغُهُ فَإِذا هُوَ زاهِقٌ » « 1 » ؛ « بلكه حق را بر باطل فرو مىافكنيم ، پس آن را درهم مىشكند و به ناگاه ، آن نابود مىگردد . » « كَذلِكَ يَضْرِبُ اللَّهُ الْحَقَّ وَ الْباطِلَ فَأَمَّا الزَّبَدُ فَيَذْهَبُ جُفاءً وَ أَمَّا ما يَنْفَعُ النَّاسَ فَيَمْكُثُ فِي الْأَرْضِ كَذلِكَ يَضْرِبُ اللَّهُ الْأَمْثالَ » « 2 » ؛ « خداوند حق و باطل را چنين مَثَل مىزند . اما كف ، بيرون افتاده ، از ميان مىرود ، ولى آن‌چه به مردم سود مىرساند ، در زمين مىماند . خداوند مَثَل‌ها را چنين مىزند . » [ م / 18 ] حديث معلّى از امام صادق عليه السلام در همين باب است كه حضرت مىفرمايد : « براى هر مسألهء اختلافى بين دو نفر ، اصلى در كتاب خدا وجود دارد ، ليك عقل مردمان بدان نمىرسد . » « 3 » يعنى ارزيابى ( جداسازى سره از ناسرهء ) هر مسألهء مرتبط با امور امت ، در پرتو محكمات قرآن امكان‌پذير است ؛ امرى كه ويژهء راسخان در علم و هوشمندان و زيركان مىباشد ، بدين جهت حضرت فرمود : « ليك عقل مردمان بدان نرسد » ؛ منظور ، ساير مردم و تودهء ناآگاه آنان است . [ م / 19 ] هم‌چنين در حديث ابن ابى يعفور از امام صادق عليه السلام چنين آمده است : « هرگاه حديثى به شما رسيد و براى آن ، شاهدى از كتاب خدا يا سخن رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم يافتيد [ آن را بپذيريد ] ؛ و گرنه آورنده‌اش به آن سزاوارتر است . » « 4 » يعنى شاهدى براى آن بيايد كه گواه صدقش باشد . كسانى متوجه اين نكته هستند كه با مواضع كتاب خدا و سنت پيامبر او ، آشنايى كامل و فراگير دارند . [ م / 20 ] در حديث هشام از امام صادق عليه السلام چنين آمده است : « تنها حديثى را از

--> ( 1 ) . انبياء ( 21 ) 18 . ( 2 ) . رعد ( 13 ) 17 . ( 3 ) . كافى ، ج 1 ، ص 60 . ( 4 ) . همان ، ص 69 .